Υπόμνημα STAMA: Για το Δίκαιο της Συνιδιοκτησίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης

O Σύνδεσμος μας απέστειλε υπόμνημα προς την επιτροπή του υποιουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με το Δίκαιο της Συνιδιοκτησίας.

Ακολουθεί το κείμενο του υπομνήματος:

ΠΡΟΣ: κα Πρόεδρο και τα μέλη της Επιτροπής για το Δίκαιο της Συνιδιοκτησίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης
Κοινοποίηση: Προς κάθε ενδιαφερόμενο

Αγαπητή Προεδρεύουσα και μέλη της επιτροπής,

Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (STAMA Greece) είναι ο θεσμικός φορέας που εκπροσωπεί τους επαγγελματίες και τις εταιρείες διαχείρισης ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Ελλάδα.

Ο Σύνδεσμός μας ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2020 και αποτελεί επίσημο μέλος της European Holiday Home Association με έδρα τις Βρυξέλλες, εκπροσωπώντας τον ελληνικό κλάδο σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Εχει 300 μέλη τα οποία διαχειρίζονται 10.000 κατοικίες βραχυχρόνιας μίσθωσης σε όλη τη χώρα, τα οποία ιδιοκτησιακά ανήκουν είτε στα μέλη μας, είτε σε Έλληνες μικροϊδιοκτήτες 1-2 μονάδων έκαστος.

Ως προς τη σημασία και τη συνεισφορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Εθνική μας
Οικονομία θα αναφέρουμε μόνον ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, τα άμεσα ετήσια φορολογικά έσοδα της έχουν ήδη υπερβεί το 1 δις. Ευρώ, αποτελώντας πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της φιλοξενίας και το 20% του ΑΕΠ που φέρνουν οι επισκέπτες στην χώρα μας.

Τέλος να επισημάνουμε μια πολύ σημαντική παράμετρο. Τα έσοδα από τη βραχυχρόνια μίσθωση κατευθύνονται κατά συντριπτική πλειοψηφία σε Έλληνες ιδιοκτήτες και διαχέονται σε μεγάλο τμήμα της κοινωνίας και ξοδεύονται ή επενδύονται εντός της Ελλάδας!

Χαιρετίζουμε θερμά την απόφαση της πολιτείας να εκσυγχρονίσει το νομικό πλαίσιο που αφορά τo θεσμό της οριζόντιας ιδιοκτησίας στη χώρα μας.

Η ανακοίνωση του υπουργείου Δικαιοσύνης κατά τη σύσταση της Επιτροπής σας αναφέρει ότι πρέπει να δοθούν λύσεις στις χρόνιες προστριβές μεταξύ των ιδιοκτητών για σημαντικά θέματα που αφορούν τη χρήση κοινόχρηστων χώρων, την άρνηση καταβολής κοινοχρήστων και την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών κλπ.

Επίσης αναφέρεται στην ανάγκη «ρύθμισης ζητημάτων που προκύπτουν από τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων, η οποία συχνά αποτελεί σημείο τριβής μεταξύ των συνιδιοκτητών.

Επειδή όμως αφενός φοβόμαστε ότι για μια ακόμη φορά η βραχυχρόνια μίσθωση θα βρεθεί στο στόχαστρο δυσμενών αλλαγών μέσω της νομοθεσίας για την οριζόντια ιδιοκτησία, αφετέρου δε θα ληφθούν αποφάσεις χωρίς στις σχετικές συζητήσεις να εκπροσωπείται ο κλάδος μας,

θέλουμε με την παρούσα μας να σας ενημερώσουμε για τα εξής:

1) Η βραχυχρόνια μίσθωση κατοικιών σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία είναι σαφώς αστική μίσθωση καθώς δεν παρέχονται άλλες υπηρεσίες, και δεν πρέπει να συγχέεται με τα τουριστικά καταλύματα, τα οποία υπάγονται σε εντελώς διαφορετικό νομοθετικό καθεστώς. Πρόσφατη είναι και η απόφαση του ΣΤΕ (1905/2025) σε προσφυγή κατοίκων της Πλάκας, ότι η βραχυχρόνια μίσθωση δεν αποτελεί τουριστική εκμετάλλευση ή δραστηριότητα. Η δε χρήση κατοικιών για
βραχυχρόνια μίσθωση αποτελεί χρήση κατοικίας, και όχι επαγγελματική χρήση ή δραστηριότητα.

2) Τυχόν θέσπιση διατάξεων γενικευμένης απαγόρευσης της βραχυχρόνιας μίσθωσης και μάλιστα σε ολόκληρη την επικράτεια, ή δικαιώματος της πλειοψηφίας των γενικών συνελεύσεων των πολυκατοικιών να αποφασίζουν εκ των υστέρων όχι μόνο για τη χρήση των κοινόχρηστων χώρων, αλλά και για τη ρύθμιση (ή απαγόρευση) της χρήσης και των ιδιωτικών χώρων, αποφασίζοντας δηλαδή εκείνοι με τι είδος αστικής μίσθωσης έχει δικαίωμα ένας ιδιοκτήτης να αξιοποιεί την περιουσία του, αναμφισβήτητα θα προκαλέσει έντονες ρωγμές στη κοινωνία, δημιουργώντας νέο πεδίο κοινωνικών εντάσεων, σε ένα θέμα που έχει ήδη διευθετηθεί από την
υπάρχουσα νομοθεσία.

3) Τυχόν τέτοιες ρυθμίσεις θα σήμαιναν την απαξίωση της περιουσίας των ιδιοκτητών που έχουν ανακαινίσει τα ακίνητά τους με σημαντικές δαπάνες, και την καταστρατήγηση του συνταγματικού δικαιώματος να επιλέξει ο κάθε ιδιοκτήτης το βέλτιστο για την αξιοποίηση της περιουσίας του. Ο νομοθέτης ήδη δίνει την επιλογή στον ιδιοκτήτη, με μορφή φορολογικών κινήτρων, αν θέλει να αξιοποιήσει το ακίνητό του σε μακροχρόνια μίσθωση.

4) Οι ενστάσεις περί υπερβολικής όχλησης ή επιβάρυνσης των κοινόχρηστων χώρων, εκτός ότι δεν στηρίζονται σε καμία έρευνα ή αξιόπιστα στοιχεία, αλλά πηγάζουν συχνά από προσωπικές αντιπαραθέσεις, παρακάμπτουν την κοινή λογική καθώς είναι γνωστό ότι υπάρχουν χιλιάδες πολυκατοικίες που φιλοξενούν μαζί με κατοικίες, γραφεία, ιατρεία και τα τελευταία χρόνια με την εξάπλωση του διαδικτύου, έδρες επιχειρήσεων. Οι συνεργάτες, οι διανομείς και οι πελάτες όλων αυτών των χρήσεων, ασφαλώς είναι πολύ περισσότεροι και κάνουν μεγαλύτερη χρήση των
κοινόχρηστων χώρων. Είναι τουλάχιστον υποκριτικό να θεωρούμε ότι η μόνο η βραχυχρόνια μίσθωση διαταράσσει την «ομαλότητα» της καθημερινότητας μιας πολυκατοικίας.

5) Η λήψη περιοριστικών μέτρων κατά της βραχυχρόνιας μίσθωσης αποτελεί αντικείμενο ρύθμισης ειδικών κατά περίπτωση διατάξεων, περιορισμένων τόσο κατά τόπο όσο και κατά το χρονικό διάστημα εφαρμογής τους. Υπάρχουν ήδη διατάξεις και προβλέψεις στη φορολογική νομοθεσία αλλά και στο νέο χωροταξικό κανονισμό, για περιορισμούς ανά περιοχή και περιφέρεια με βάση τις μελέτες φέρουσας ικανότητας και με ξεκάθαρο χρονικό ορίζοντα που θα επανεξετάζονται.

Έχοντας γνώση ότι χρειάστηκαν σχεδόν 100 χρόνια για να ανανεωθεί ο τρέχων νόμος και αναγνωρίζοντας ότι οι αλλαγές στην καθημερινότητά μας είναι ραγδαίες, θεωρούμε ότι ρυθμίσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση δεν μπορεί να έχουν θέση σε ένα θεσμικό νομοθέτημα σαν αυτό που επεξεργάζεται η Επιτροπή σας, καθώς η ρύθμιση της βραχυχρόνιας μίσθωσης γίνεται με ad hoc στοχευμένα νομοθετήματα προσωρινής ισχύος, που λαμβάνουν υπόψη τους την εκάστοτε διαμορφούμενη πραγματικότητα, και σε καμιά περίπτωση δεν καταλήγουν στο να απαγορεύουν ότι ήδη νόμιμα λειτουργεί.

6) Απαγόρευση χρήσης ιδιοκτησίας σε πολυκατοικία για βραχυχρόνια μίσθωση μπορεί να ισχύσει μόνον αν την προβλέπει ρητά ο κανονισμός της την ώρα της σύνταξης του, που έχουν αποδεχθεί όλοι οι μελλοντικοί συνιδιοκτήτες. Δεν επιτρέπεται να αιφνιδιάζουμε εκ των υστέρων τους ιδιοκτήτες και να εισάγουμε σήμερα, και μάλιστα σε όλη τη χώρα, απαγόρευση ή έστω δυνατότητα απαγόρευσης από τους συνιδιοκτήτες, μιας χρήσης που ασκείται νόμιμα επί δεκαπέντε χρόνια και
φορολογείται βαρύτατα, αχρηστεύοντας τις περιουσίες των πολιτών.

Για τους παραπάνω λόγους παρακαλούμε θερμά την Επιτροπή σας:

1. Εξαιτίας του θεσμικού βάρους και προοπτικής του νομοθετήματος που καταρτίζεται, να μην συμπεριληφθούν σε αυτό διατάξεις που να περιορίζουν με οποιοδήποτε τρόπο τη βραχυχρόνια μίσθωση, δεσμεύοντας επί δεκαετίες τις περιουσίες των πολιτών και προκαλώντας την ανάγκη συνεχών τροποποιήσεων της.

2. Σε περίπτωση που συζητηθεί το ενδεχόμενο αυτό, να κληθούμε στη σχετική συνεδρίαση για να σας ενημερώσουμε για τις απόψεις μας.

Με εκτίμηση

Ο Πρόεδρος του STAMA Greece
Βασίλης Αργυράκης